महाराष्ट्र शासनाने लाडकी बहीण योजनेच्या नियमात एक अत्यंत महत्त्वाचा बदल केला आहे. आता सर्व लाभार्थी महिलांना eKYC (बायोमेट्रिक किंवा फेस स्कॅनद्वारे ओळख पटवणे) करणे बंधनकारक झाले आहे.
जर तुम्ही हे eKYC वेळेत पूर्ण केले नाही, तर तुमचा दरमहा १५०० रुपयांचा हप्ता कायमचा बंद होऊ शकतो!
सध्याची परिस्थिती काय आहे?
- एकूण लाभार्थी महिला: २.५३ कोटी
- आतापर्यंत eKYC केलेल्या महिला: फक्त १.०८ कोटी
- अजूनही बाकी असलेल्या महिला: तब्बल १.४५ कोटी (या सर्व महिलांचे पैसे अडकू शकतात!)
हा नियम का आणला?
हा नियम जरी कडक वाटत असला, तरी तो तुमच्याच फायद्याचा आहे. फसवणूक आणि चुकीच्या नावांवर जाणारा सरकारी पैसा थांबवून, खऱ्या आणि गरजू बहिणींना त्यांच्या पैशांची पूर्ण सुरक्षितता मिळावी, यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे.
eKYC कसे करायचे? (दोन सोपे मार्ग)
तुम्ही अगदी सोप्या पद्धतीने हे काम पूर्ण करू शकता: १. घरबसल्या मोबाइलवरून: तुम्ही स्वतः तुमच्या मोबाइलद्वारे फेस स्कॅन करून हे काम करू शकता. २. जवळच्या सीएससी (CSC) केंद्रावर जाऊन: तिथे बायोमेट्रिक (अंगठ्याचा ठसा) पद्धतीने हे काम करून मिळेल.
⚠️ महत्त्वाची टीप: ही eKYC प्रक्रिया पूर्णपणे मोफत (Free) आहे. यासाठी कोणालाही एक रुपयाही देण्याची गरज नाही.
मग वाट कसली पाहताय? तुमचे पैसे सुरक्षित करण्यासाठी आजच eKYC पूर्ण करा. चला, आता याची प्रत्येक पायरी सविस्तर समजून घेऊया…
Ladli Behna Yojana eKYC Stop: Check Status
Why This Rule Is Important

The Real Reason Behind eKYC
या योजनेच्या सुरुवातीच्या काळात फक्त आधार क्रमांक जोडणे पुरेसे होते. पण सरकारी तपासणीत असे आढळले की ७.२ लाखांहून अधिक बनावट किंवा मृत व्यक्तींच्या नावे पैसे जात होते.
हा पैसा वाचवून खऱ्या गरजू बहिणींपर्यंत पोहोचवण्यासाठी आता थेट चेहरा किंवा अंगठ्याचा ठसा घेणे बंधनकारक केले आहे.
म्हणजे जिवंत आणि योजनेसाठी पात्र असलेली तुम्हीच आहात याची खात्री होते. हा नियम तुम्हाला त्रास देण्यासाठी नसून तुमचा हक्क सुरक्षित ठेवण्यासाठी आहे.
What Happens If You Miss It
जर १५ जुलै २०२६ पूर्वी eKYC पूर्ण झाले नाही, तर तुमच्या जुलै महिन्याचा १५०० रुपयांचा हप्ता खात्यात जमा होणार नाही. त्यानंतर एक महिन्याची अतिरिक्त मुदत मिळू शकते; पण तुम्ही पुन्हा योजनेसाठी अपात्र ठरू शकता. लक्षात ठेवा, एकदा नाव काढले गेले तर संपूर्ण प्रक्रिया पुन्हा सुरुवातीपासून करावी लागेल.
म्हणूनच ही कार्यवाही टाळण्यासाठी आत्ताच पावले उचला.
Ladki Bahin Yojana: Fix 1500 Not Received Issue
Majhi Ladki Bahin Yojana: Get ₹1,500 Monthly Benefit
How to Complete eKYC – Two Easy Ways
Method 1: Using Your Smartphone (Nari Shakti Doot App)
ज्या बहिणींकडे स्मार्टफोन आहे आणि आधारशी जोडलेला मोबाइल नंबर त्याच फोनमध्ये आहे, त्यांच्यासाठी हा सर्वात सोपा मार्ग आहे. यासाठी तुम्हाला ‘नारी शक्ती दूत’ हे सरकारी ॲप डाउनलोड करावे लागेल. हे ॲप प्ले स्टोअरवर मोफत उपलब्ध आहे.
एकदा ॲप इन्स्टॉल झाल्यावर तुम्हाला OTP टाकून लॉगिन करायचे आहे. मग ‘eKYC’ पर्याय निवडून तुमचा आधार नंबर टाकायचा आणि पुन्हा OTP देऊन चेहऱ्याचा फोटो काढायचा.
ही संपूर्ण क्रिया २ मिनिटांत पूर्ण होते. पण लक्षात ठेवा, तुमचा चेहरा पूर्ण उजेडात आणि साध्या भिंतीसमोर स्कॅन व्हायला हवा. जर फोटो अस्पष्ट आला तर eKYC फेल होईल.
Method 2: Without a Smartphone (Offline CSC/Setu Kendra)
कीपॅड फोन वापरणाऱ्या किंवा ज्यांचा नंबर दुसऱ्याच्या फोनमध्ये आहे अशा लाखो बहिणींसाठी ऑफलाइन पद्धत उपलब्ध आहे. राज्यभर ५२,००० हून अधिक सीएससी केंद्रे (कॉमन सर्व्हिस सेंटर) आणि १५,३०० सेतु सुविधा केंद्रे कार्यरत आहेत.
इथे तुम्हाला फक्त तुमचे आधार कार्ड द्यायचे आहे आणि अंगठ्याचा ठसा द्यायचा. ही सुविधा पूर्णपणे मोफत आहे; जास्तीत जास्त ३० रुपये सेवा शुल्क आकारले जाऊ शकते. जर कुणी ५०-१०० रुपये मागत असेल तर तिथे तक्रार करा.
ग्रामपंचायत स्तरावर २० जून ते १० जुलै दरम्यान विशेष शिबिरेही भरवली जात आहेत. नांदेड जिल्ह्यातील कविता पवारे या ४४ वर्षीय महिलेने सेतू केंद्रावर जाऊन अवघ्या एका मिनिटात eKYC पूर्ण केले आणि त्यांना लगेच यशस्वीतेचा संदेश आला. त्या सांगतात, “आधार दिला, नंबर सांगितला, झालं.”
Documents You Must Carry
eKYC साठी जास्त कागदपत्रांची गरज नाही. फक्त खालील गोष्टी सोबत ठेवा:
- आधार कार्ड (मूळ किंवा छायाप्रत)
- आधारशी जोडलेला मोबाइल नंबर (तो फोन सोबत असो वा नसो, नंबर पाठ असणे आवश्यक)
- योजनेतील नोंदणी क्रमांक (अर्ज क्रमांक), जर तुमच्याकडे असेल तर.
कोणतेही फोटो किंवा इतर पुरावे लागत नाहीत.
Step-by-Step Process for Online eKYC
Download and Login
सर्वप्रथम गुगल प्ले स्टोअर वरून ‘Nari Shakti Doot’ ॲप डाउनलोड करा. ॲप उघडल्यावर तुमचा आधारशी नोंदणीकृत मोबाइल नंबर टाका. तुम्हाला एक OTP येईल, तो भरून ‘सबमिट’ करा. तुमचे डॅशबोर्ड उघडेल.
Start eKYC and Enter Aadhaar
डॅशबोर्डवर ‘eKYC’ किंवा ‘बायोमेट्रिक व्हेरिफिकेशन’ असा पर्याय दिसेल. त्यावर क्लिक करा. उघडलेल्या पानात तुमचा १२ अंकी आधार क्रमांक टाका आणि ‘सेंड OTP’ वर क्लिक करा. पुन्हा OTP येईल, तो टाका.
Complete Face Scan
OTP पडताळणीनंतर कॅमेरा सुरू होईल. तुमचा चेहरा समोरच्या वर्तुळात बसवा. पुरेशा प्रकाशात आणि चष्मा, पल्लू बाजूला करून हा फोटो काढा. काही सेकंदात स्कॅन होईल. जर ‘सक्सेस’ असे लिहून आले तर समजा तुमची प्रक्रिया पूर्ण झाली.
Get Confirmation
स्कॅन यशस्वी झाला की स्क्रीनवर हिरव्या रंगात ‘eKYC Complete’ दिसेल. तसेच तुमच्या नोंदणीकृत मोबाइलवर एक एसएमएस येईल ज्यात लिहिले असेल, “आपले eKYC यशस्वीरीत्या पूर्ण झाले आहे.” हा संदेश जपून ठेवा. नंतर कधीही शंका आल्यास तो पुरावा म्हणून दाखवू शकता.
Troubleshooting Common Problems
If OTP Is Not Coming
OTP न मिळण्याचे मुख्य कारण म्हणजे नेटवर्कचा लोड. दुपारच्या वेळी लाखो बहिणी एकाच वेळी प्रयत्न करतात. तुम्ही रात्री १० ते सकाळी ७ या कालावधीत प्रयत्न करा.
याशिवाय तुमचा नंबर DND (Do Not Disturb) मोडमध्ये तर नाही ना हे तपासा. १५-२० मिनिटे थांबून पुन्हा OTP मागवा. तरीही न आल्यास दुसऱ्या नंबरवरून मदत घ्या.
If Face Scan Fails
बीड जिल्ह्यातील सुनिता शिंदे यांना ५ वेळा फेस स्कॅन फेल झाला. त्या सांगतात, “मी घाबरले पण CSC केंद्रावर गेले. तिथे कळले की माझा आधार फोटो १२ वर्षांपूर्वीचा आहे आणि चेहरा खूप बदलला आहे.
मग त्यांनी बायोमेट्रिक पद्धतीने अंगठा घेऊन eKYC केले.” म्हणून जर फेस स्कॅन सतत फेल होत असेल, तर घाबरू नका; जवळच्या CSC केंद्रावर जाऊन बायोमेट्रिक पद्धत वापरा. तेथे सरकारी मशीनवर अंगठ्याचा ठसा घेतला जाईल.
If Name Does Not Match
अनेकदा अर्जावर असलेले नाव (उदा. लग्नानंतरचे नवीन नाव) आणि आधार कार्डवरील नाव यात तफावत असते. अशा वेळी eKYC रिजेक्ट होते.
उपाय म्हणून सर्वप्रथम तुमच्या जवळच्या आधार केंद्रावर जाऊन नाव सुधारणा करून घ्या. ती ऑनलाइनही होऊ शकते. सुधारणा झाल्यावर पुन्हा eKYC करा. तात्पुरता उपाय म्हणून CSC केंद्रावर सांगा की ते बायोमेट्रिक पद्धतीने नोंद करतील.
If App Crashes
नारी शक्ती दूत ॲपवर प्रचंड भार असल्याने ते अनेकदा बंद पडते. अशा वेळी सकाळी लवकर किंवा रात्री उशिरा प्रयत्न करा. दुसरा पर्याय म्हणजे ladkibahin.maharashtra.gov.in या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊनही eKYC करता येते. ब्राउझरमधूनही ही प्रक्रिया सारखीच आहे.
After eKYC: What Next?
How to Know eKYC Is Successful
eKYC पूर्ण होताच तुम्हाला ‘Complete’ स्टेटस दिसेल. तसेच तुमच्या मोबाइलवर एक एसएमएस येईल. हाच तुमचा पुरावा आहे. जर एसएमएस आला नाही तर पुन्हा ॲपमध्ये लॉगिन करून ‘Check eKYC Status’ वर क्लिक करा. तिथे स्टेटस दिसेल.
When Will You Get ₹1500
ज्या महिन्याच्या १५ तारखेपर्यंत eKYC पूर्ण होईल, त्याच महिन्याचा हप्ता तुमच्या खात्यात जमा केला जाईल. उदाहरणार्थ, जर तुम्ही १० जुलै रोजी eKYC केले, तर जुलै महिन्याचे १५०० रुपये ३१ जुलैपर्यंत खात्यात येतील. जर २० जुलैला केले, तर ऑगस्टच्या हप्त्यासोबत जुलैचाही मिळेल. त्यामुळे लवकरात लवकर पूर्ण करा.
Checking Payment Status
योजनेच्या पोर्टलवर ‘Payment Status’ हा पर्याय आहे. तिथे तुमचा अर्ज क्रमांक किंवा आधार नंबर टाकून तुम्ही पाहू शकता की पैसे केव्हा जमा होतील. सोबतच तुमचा बँक खाताही आधारशी जोडलेला असावा, नाहीतर पैसे परत येऊ शकतात.
Important Dates and Helpline Numbers
| बाब | माहिती |
|---|---|
| eKYC सुरुवात तारीख | १ मे २०२६ |
| अंतिम मुदत | १५ जुलै २०२६ |
| विशेष ग्रामपंचायत शिबिरे | २० जून ते १० जुलै २०२६ |
| अतिरिक्त ग्रेस पीरियड (शक्यता) | १६ जुलै ते १५ ऑगस्ट २०२६ |
| हेल्पलाइन क्रमांक | १८१ (टोल फ्री) |
| अधिकृत वेबसाइट | ladkibahin.maharashtra.gov.in |
| ई-मेल | help-ladkibahin@maharashtra.gov.in |
Deadline and Grace Period
शासनाने स्पष्ट केले आहे की १५ जुलैपर्यंत eKYC न करणाऱ्या लाभार्थ्यांचे जुलैचे पैसे रोखले जातील. त्यानंतरही एक महिन्याचा ग्रेस कालावधी संभवतो,
पण तो अधिकृत अधिसूचनेनंतरच निश्चित होईल. या काळात तुम्ही eKYC पूर्ण केले तर पुढील सर्व हप्ते पुन्हा सुरू होतील. मात्र अजिबात केले नाही तर नाव कायमचे वगळण्याचा धोका आहे.
Official Helpline and Links
कोणतीही अडचण आल्यास १८१ या टोल फ्री क्रमांकावर संपर्क करा. सध्या या हेल्पलाइनवर अधिक कर्मचारी तैनात करण्यात आले आहेत. तसेच सेतू केंद्र आणि सीएससी केंद्रांची यादी तुम्हाला locator.csccloud.in या वेबसाइटवर मिळेल. तिथे तुमचा पिनकोड टाकून जवळचे अधिकृत केंद्र शोधता येईल.
Frequently Asked Questions
प्रश्न १: मी याआधीच आधार लिंक केला आहे, तरीही eKYC का करावा लागतो?
उत्तर: पूर्वीची लिंकिंग फक्त कागदावर होती. आता थेट बायोमेट्रिक उपस्थिती तपासण्यासाठी eKYC अनिवार्य आहे. हे फसवणूक रोखण्यासाठी आहे.
प्रश्न २: eKYC साठी मला काही पैसे द्यावे लागतील का?
उत्तर: नाही. ही सेवा पूर्णपणे मोफत आहे. फक्त CSC केंद्रावर जास्तीत जास्त ३० रुपये आकारले जाऊ शकतात. यापेक्षा जास्त मागितल्यास १८१ वर तक्रार करा.
प्रश्न ३: माझा मोबाइल नंबर आधारशी लिंक नाही, मी काय करू?
उत्तर: अशा परिस्थितीत तुम्ही ऑफलाइन पद्धत वापरू शकता. जवळच्या CSC किंवा सेतु केंद्रावर जाऊन बायोमेट्रिक पद्धतीने eKYC करा. तिथे मोबाइल नंबर असण्याची गरज नसते, फक्त तुमचा नोंदणीकृत क्रमांक सांगावा लागेल.
प्रश्न ४: मी दुसऱ्याच्या स्मार्टफोनवरून eKYC करू शकते का?
उत्तर: नाही. कारण eKYC साठी तुमचा आधार नोंदणीकृत नंबर त्या फोनमध्ये सिम म्हणून असावा लागतो. अन्यथा OTP पडताळणी होऊ शकत नाही. अशा वेळी ऑफलाइन पद्धतच वापरा.
प्रश्न ५: फेस स्कॅन सतत फेल होतोय, दुसरा काही मार्ग आहे का?
उत्तर: हो, जर फेस स्कॅन वारंवार अयशस्वी होत असेल, तर तुम्ही नजीकच्या CSC केंद्रावर जाऊन बायोमेट्रिक (अंगठ्याचा ठसा) पद्धतीने eKYC करू शकता. हा पर्याय सर्वांसाठी खुला आहे.
प्रश्न ६: eKYC झाल्याचा मेसेज नाही आला तर काय करावे?
उत्तर: ॲपमध्ये ‘Check Status’ वर जाऊन पाहा. तिथे ‘Complete’ दिसत असेल तर काळजी करू नका. तरीही शंका असल्यास हेल्पलाइनवर चौकशी करा.
प्रश्न ७: अंतिम मुदत संपली तर माझे नाव कायमचे कट होईल का?
उत्तर: लगेच नाही. प्रथम फक्त पैसे थांबतील. एक महिन्याच्या ग्रेस पीरियडनंतरही eKYC न केल्यास नाव अपात्र यादीत टाकले जाऊ शकते. म्हणून मुदत संपण्यापूर्वीच पूर्ण करा.
प्रश्न ८: माझे बँक खाते आधारशी जोडलेले नाही, तरीही eKYC होईल का?
उत्तर: eKYC साठी बँक खाते आधारशी जोडणे बंधनकारक नाही. पण पैसे मिळण्यासाठी बँक खाते आधारशी जोडलेले असावे लागते. ते तुम्ही नंतरही जोडू शकता.
प्रश्न ९: ग्रामपंचायत शिबिरात जाण्यासाठी काय आणायचे?
उत्तर: फक्त तुमचे आधार कार्ड आणि जो नोंदणीकृत मोबाइल नंबर असेल तो सांगा. शिबिराच्या ठिकाणी बायोमेट्रिक मशीन उपलब्ध असतील.
प्रश्न १०: मी eKYC पूर्ण केल्यानंतर पैसे कधीपासून सुरू होतील?
उत्तर: ज्या महिन्याच्या १५ तारखेपर्यंत eKYC होईल, त्याच महिन्यापासून पुढील सर्व हप्ते नियमित येत राहतील. मागील थकीत हप्ता एकत्रितपणे जमा होऊ शकतो.
लक्षात ठेवा, ही प्रक्रिया तुमच्यासाठीच सुरक्षा कवच आहे. शासनाच्या या पावलामुळे खऱ्या बहिणींना न्याय मिळेल आणि चुकीच्या मार्गाने पैसे काढणारे पकडले जातील. तुमच्याजवळ स्मार्टफोन असेल किंवा नसेल, यासाठी पर्याय उपलब्ध आहेत. तेव्हा उशीर न करता आजच eKYC पूर्ण करा आणि तुमचा १५०० रुपयांचा हक्क सुरक्षित करा.
11 thoughts on “Ladki Bahin Yojana New Rule: Do eKYC or Lose ₹1500”